Những lựa chọn học nghề không chỉ cho thấy nhu cầu nâng cao kỹ năng, mà còn phần nào phản ánh những chuyển động của thị trường việc làm.

Khi mất việc, lựa chọn phổ biến nhất của người lao động có lẽ vẫn là tìm một công việc mới. Nhưng trong một thị trường lao động liên tục thay đổi, tìm việc đôi khi không còn là câu chuyện “tìm một công việc giống như trước”, mà còn là chuẩn bị thêm một kỹ năng để có thể bước sang một công việc khác.

Trong sáu tháng đầu năm 2026, Trung tâm Dịch vụ việc làm Thành phố Hồ Chí Minh đã trình Sở Nội vụ ban hành 2.855 quyết định hỗ trợ đào tạo nghề cho người hưởng trợ cấp thất nghiệp. Trong số các nghề được lựa chọn, các chương trình đào tạo gắn với lĩnh vực vận tải, kho vận và logistics thu hút 1.111 người, tương đương 38,9% tổng số quyết định hỗ trợ đào tạo. Bên cạnh đó, phiên dịch tiếng Hoa thương mại có 360 người (12,6%); nhóm nghề ẩm thực – chế biến món ăn – làm bánh – pha chế có 546 người (19,1%); nhóm nghề tin học văn phòng – công nghệ thông tin – thiết kế số có 159 người (5,6%).

Những con số này, nếu nhìn riêng, chỉ cho thấy người lao động đang lựa chọn học những nghề nào. Nhưng đặt trong bức tranh thị trường lao động rộng hơn, chúng lại mở ra một câu chuyện khác: người lao động đang tìm cách bổ sung những kỹ năng có thể giúp họ mở rộng cơ hội việc làm.

Từ một nghề học đến nhiều cơ hội việc làm

Một trong những nhóm đào tạo thu hút sự quan tâm đáng kể của người lao động là vận tải – kho vận – logistics. Đây là lĩnh vực gắn với nhiều hoạt động từ vận chuyển, giao nhận, lưu trữ đến phục vụ sản xuất và phân phối. Nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực này hiện diện tại nhiều loại hình doanh nghiệp như vận tải, nhà máy, trung tâm phân phối, thương mại, bán lẻ và logistics. Việc lựa chọn các chương trình đào tạo thuộc lĩnh vực này phần nào cho thấy sức hút của những kỹ năng có tính ứng dụng cao, đồng thời mở ra nhiều môi trường làm việc khác nhau cho người lao động tùy theo trình độ, kinh nghiệm và điều kiện của mỗi người.

Bên cạnh đó, nhóm nghề ẩm thực – chế biến món ăn – làm bánh – pha chế cũng thu hút sự quan tâm đáng kể. Nếu tính các chương trình đào tạo từ pha chế, chế biến món ăn, nấu ăn, làm bánh đến nấu ăn đãi tiệc, có 546 người được hỗ trợ học nghề, chiếm khoảng 19,1% tổng số quyết định hỗ trợ đào tạo trong sáu tháng đầu năm. Đây là những kỹ năng có thể được sử dụng trong nhiều môi trường từ nhà hàng, khách sạn, cơ sở dịch vụ ăn uống đến hoạt động kinh doanh cá nhân.

Bên cạnh đó, nhóm nghề ẩm thực – chế biến món ăn – làm bánh – pha chế cũng thu hút sự quan tâm đáng kể.

Lớp Nấu ăn đãi tiệc dành cho người lao động hưởng trợ cấp thất nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm TP. Hồ Chí Minh

Trong khi đó, 360 người lựa chọn Phiên dịch tiếng Hoa thương mại cũng cho thấy một hướng bổ sung kỹ năng đáng chú ý. Thay vì chuyển hẳn sang một nghề mới, người lao động có thể lựa chọn trang bị thêm ngoại ngữ chuyên ngành để mở rộng khả năng tiếp cận những vị trí có yêu cầu phù hợp và mức lương hấp dẫn hơn.

Nhìn từ những lựa chọn này, có thể thấy học nghề ngày càng không chỉ được hiểu là học một nghề để làm đúng nghề đó. Một kỹ năng được bổ sung có thể trở thành “chiếc chìa khóa” mở thêm những cánh cửa việc làm, tùy thuộc vào kinh nghiệm, năng lực và khả năng thích ứng của mỗi người.

Khi lựa chọn của người lao động gặp chuyển động của thị trường

Điều đáng chú ý là những lựa chọn trên xuất hiện trong bối cảnh thị trường lao động đang có nhu cầu nhân lực ở nhiều lĩnh vực sản xuất, dịch vụ, logistics, kinh doanh và kỹ thuật. Doanh nghiệp không chỉ tìm người có thể làm việc, mà ngày càng quan tâm đến khả năng thực hiện những công việc cụ thể.

Chính vì vậy, quyết định học nghề của người lao động cũng có thể xem là một cách chủ động trước những thay đổi của thị trường. Khi nhận thấy công việc cũ không còn phù hợp hoặc cơ hội việc làm trong lĩnh vực quen thuộc thu hẹp, việc bổ sung một kỹ năng mới giúp họ có thêm lựa chọn, thay vì chỉ chờ đợi một vị trí phù hợp với những năng lực đang có.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng lựa chọn một nghề đang có nhu cầu là đồng nghĩa với việc chắc chắn có việc làm. Cơ hội việc làm còn phụ thuộc vào địa điểm, kinh nghiệm, sức khỏe, mức thu nhập kỳ vọng và yêu cầu cụ thể của từng doanh nghiệp. Điều quan trọng là người lao động có thêm thông tin để đối chiếu năng lực của mình với nhu cầu thực tế trước khi quyết định học gì.

Chủ động học nghề, chủ động thích ứng với thị trường

Thị trường lao động luôn vận động và yêu cầu về kỹ năng nghề cũng thay đổi theo nhu cầu của doanh nghiệp. Vì vậy, học nghề không chỉ là lựa chọn khi người lao động chưa có việc làm, mà còn là cách chủ động bổ sung kỹ năng, chuyển đổi công việc và mở rộng cơ hội nghề nghiệp.

Để lựa chọn phù hợp, người lao động cần quan tâm không chỉ “học nghề gì”, mà còn nghề đó đang được sử dụng ở đâu, doanh nghiệp yêu cầu những kỹ năng nào và bản thân có phù hợp hay không. Đối với người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp, đây cũng là thời điểm có thể tận dụng để đầu tư cho năng lực và chuẩn bị tốt hơn trước khi quay lại thị trường lao động.

Trong thời gian tới, bên cạnh những nhóm nghề đang thu hút sự quan tâm như vận tải – kho vận – logistics, dịch vụ ăn uống và các nghề kỹ thuật, người lao động có thể chủ động bổ sung các kỹ năng về tin học, công nghệ thông tin, ngoại ngữ và chuyển đổi số. Việc kết hợp một nghề chuyên môn với các kỹ năng bổ trợ sẽ giúp người lao động có thêm lợi thế và khả năng thích ứng khi yêu cầu công việc thay đổi.. Việc kết hợp giữa một nghề chuyên môn với các kỹ năng bổ trợ sẽ giúp người lao động có thêm lợi thế và khả năng thích ứng khi yêu cầu công việc thay đổi.

Về phía Trung tâm Dịch vụ việc làm Thành phố Hồ Chí Minh, công tác tư vấn học nghề tiếp tục được gắn với tư vấn việc làm và thông tin thị trường lao động, đồng thời tăng cường phối hợp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp để cập nhật nhu cầu nhân lực. Qua đó, hỗ trợ người lao động lựa chọn chương trình đào tạo phù hợp với năng lực, nhu cầu việc làm và những thay đổi của thị trường lao động.

    “Trung tâm Dịch vụ việc làm TP. Hồ Chí Minh là cầu nối quan trọng trong việc gắn nhu cầu đào tạo với nhu cầu thực tế của thị trường lao động, giúp người lao động nâng cao trình độ, kỹ năng nghề, góp phần giải quyết bài toán việc làm và giúp người lao động sớm quay lại thị trường lao động.”

Ông Mai Văn Thu – Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Thành phố Hồ Chí Minh