Điểm chuẩn đại học năm 2026 đang cho thấy sự dịch chuyển đáng chú ý trong lựa chọn ngành học của thí sinh. Bên cạnh sức hút ổn định của sức khỏe và sư phạm, các ngành Trí tuệ nhân tạo (AI), Khoa học dữ liệu, Thiết kế vi mạch, Bán dẫn, An toàn thông tin và An ninh mạng tiếp tục có mức cạnh tranh cao. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, điểm chuẩn cao phản ánh sức hút ở thời điểm tuyển sinh chứ chưa thể xem là dự báo trực tiếp về nhu cầu nhân lực trong vài năm tới.

Sức hấp dẫn của nhóm STEM có cơ sở từ quá trình chuyển đổi số, phát triển công nghiệp bán dẫn và ưu tiên đầu tư cho các lĩnh vực công nghệ cao. Trong nhóm kinh tế – quản lý cũng xuất hiện xu hướng tương tự: Thương mại điện tử, Phân tích dữ liệu kinh doanh và FinTech được quan tâm nhiều hơn những ngành quản trị truyền thống. Đây là tín hiệu cho thấy công nghệ không chỉ hình thành một số nghề mới mà đang được tích hợp vào những ngành nghề vốn đã tồn tại.

Nhóm ngành công nghệ dẫn đầu xu hướng tuyển sinh đại học 2026

Điểm đáng quan tâm đối với thị trường lao động vì vậy không đơn thuần là “ngành nào đang hot”, mà là nội dung công việc trong từng ngành đang thay đổi như thế nào. AI có thể hỗ trợ tạo nội dung, phân tích thông tin, xử lý dữ liệu hay tự động hóa một phần quy trình; nhưng các chuyên gia cho rằng công nghệ chưa thay thế hoàn toàn các năng lực như tư duy phản biện, sáng tạo, kết nối con người và ra quyết định trong những tình huống có yếu tố xã hội. Xu hướng nổi lên là người lao động ở nhiều nghề sẽ phải biết sử dụng công nghệ như một công cụ làm việc.

Trong phạm vi số liệu Trung tâm Dịch vụ Việc làm TP.HCM tổng hợp trong sáu tháng đầu năm 2026, nhóm Công nghệ thông tin – Phần mềm – Dữ liệu ghi nhận nhu cầu tuyển dụng 2.084 vị trí. Đây là nhu cầu được ghi nhận qua hệ thống của Trung tâm, đồng thời cho thấy các vị trí công nghệ tiếp tục hiện diện trong tuyển dụng. Tuy vậy, thị trường không chỉ cần nhân lực mang tên ngành “AI” hay “dữ liệu”; năng lực công nghệ đang dần trở thành thành phần bổ trợ của nhiều công việc khác.

Doanh nghiệp tuyển dụng trực tuyến tại Ngày hội việc làm do Trung tâm DVVL TP.HCM tổ chức

Bài toán đặt ra với đào tạo là tránh chạy theo tên ngành mà bỏ qua chất lượng đầu ra. Theo các chuyên gia, thị trường cần nhiều hơn nhân lực AI có nền tảng tốt về toán học, tư duy logic, ngoại ngữ và giải quyết vấn đề; đồng thời các chương trình đào tạo nên tăng tính liên ngành, học theo dự án và gắn với doanh nghiệp. Sinh viên công nghệ cần hiểu thêm về giao tiếp, quản trị và đạo đức nghề nghiệp, trong khi người học kinh tế, truyền thông, nông nghiệp hay khoa học xã hội cũng cần tiếp cận dữ liệu, AI và kỹ năng số.

Điều này cũng gợi mở cách tuyển dụng của doanh nghiệp trong những năm tới. Thay vì chỉ dựa vào tên bằng cấp hoặc chuyên ngành, việc đánh giá năng lực thực hành, khả năng sử dụng công nghệ và khả năng kết hợp kiến thức giữa các lĩnh vực có thể trở nên quan trọng hơn. Sự thay đổi của công nghệ vì thế không nhất thiết làm mất đi các nghề truyền thống, mà có thể tái cấu trúc nhiệm vụ và cách tổ chức công việc bên trong mỗi nghề.

Đối với người học tại TP.HCM, lựa chọn nghề nghiệp cần dựa đồng thời trên sở thích, năng lực cá nhân, nội dung công việc và thông tin về thị trường lao động, thay vì chỉ nhìn vào điểm chuẩn hoặc sức nóng của một ngành tại một thời điểm. Trung tâm Dịch vụ Việc làm TP.HCM có thể tiếp tục phát huy vai trò cung cấp thông tin thị trường, tư vấn định hướng nghề nghiệp và phản ánh nhu cầu tuyển dụng, góp phần kết nối tốt hơn giữa lựa chọn đào tạo và cơ hội việc làm thực tế.

Lê Tân